Kẹp xà gồ chữ Z ay còn gọi theo tiếng Anh là Z purlin clamp, là một loại phụ kiện kết cấu thép được sử dụng rộng rãi trong các công trình nhà xưởng, nhà thép tiền chế và hệ thống cơ điện M&E. Đúng như tên gọi, phần thân của kẹp được uốn cong hoặc dập nguội theo hình chữ Z, giúp nó ôm khít vào xà gồ thép Z – một dạng kết cấu phổ biến trong xây dựng công nghiệp. Nhờ cấu tạo này, kẹp tạo ra điểm liên kết chắc chắn để treo máng cáp, ống gió, ty ren, đai treo và nhiều thiết bị khác.
Thông thường, kẹp được sản xuất từ thép mạ kẽm, thép carbon, hoặc inox nhằm đảm bảo khả năng chịu lực, chống ăn mòn và hoạt động tốt trong môi trường nhà xưởng. Khi thi công, kỹ thuật viên sẽ sử dụng bu lông – ốc vít – ecu để cố định kẹp vào xà gồ, tạo thành một hệ liên kết ổn định, an toàn và có độ bền cao. Nhờ các đặc tính này, kẹp xà gồ chữ Z trở thành một phụ kiện quan trọng trong thi công cơ điện, giúp tối ưu thời gian lắp đặt, giảm tải trọng cho kết cấu và tăng tuổi thọ cho toàn bộ hệ thống.
Cấu tạo chi tiết của kẹp xà gồ chữ Z
Kẹp xà gồ chữ Z được thiết kế dựa trên hình dáng của xà gồ Z, giúp phân bổ lực treo hợp lý và hạn chế biến dạng khi lắp đặt. Phần thân kẹp tạo hình chữ Z là bộ phận quan trọng nhất, được gia công từ thép mạ kẽm nhúng nóng, thép carbon hoặc inox 304, đảm bảo độ cứng, khả năng chịu tải và chống ăn mòn trong môi trường nhà xưởng.
Trên thân kẹp, nhà sản xuất bố trí các rãnh liên kết và lỗ bắt vít theo tiêu chuẩn, nhằm tối ưu khả năng cố định bu lông – ốc vít và hỗ trợ điều chỉnh vị trí trong quá trình thi công. Đây là chi tiết then chốt giúp kẹp xà gồ chữ Z tương thích với nhiều loại ty ren, đai treo, hệ treo cơ điện khác nhau.
Bên cạnh thân kẹp, cấu tạo hoàn chỉnh còn gồm thanh ép (plate ép) và bộ bulong – ecu để siết chặt. Khi lắp đặt, thanh ren sẽ được đưa qua rãnh của kẹp và siết lại bằng bu lông, tạo thành liên kết vững chắc giữa xà gồ Z và hệ treo bên dưới. Chính sự kết hợp giữa hình dáng chữ Z, lỗ kỹ thuật và thanh ép giúp kẹp Z đảm bảo tải trọng, hạn chế xoay, đồng thời tăng độ an toàn cho toàn bộ hệ thống kết cấu thép.
Bản thiết kế chi tiết kẹp xà gồ chữ Z
Bảng kích thước, quy cách xà gồ chữ Z
Bảng dưới đây cung cấp kích thước tiêu chuẩn của xà gồ chữ Z gồm chiều dài, chiều cao, độ dày. Bạn hãy tham khảo nhé.
Loại xà gồ Z
Chiều cao (mm)
Độ dày (mm)
Cánh (mm)
Xà gồ Z100
100
1.5 – 2.5
50
Xà gồ Z150
150
1.8 – 3.0
50 – 65
Xà gồ Z180
180
2.0 – 3.2
60 – 65
Xà gồ Z250
250
2.5 – 3.5
65 – 75
Xà gồ Z300
300
3.0 – 4.0
75 – 85
Tổng hợp các loại xà gồ chữ Z phổ biến nhất
Trên thị trường vật liệu kết cấu hiện nay, xà gồ chữ Z được sản xuất với nhiều phiên bản khác nhau nhằm đáp ứng yêu cầu chịu lực, độ bền và khả năng chống ăn mòn cho từng loại công trình. Dựa trên vật liệu cấu tạo và tiêu chuẩn kỹ thuật, Thọ An tổng hợp những dòng xà gồ Z phổ biến nhất.
Kẹp xà gồ chữ Z làm từ thép mạ kẽm
Kẹp xà gồ Z làm từ thép mạ kẽm là lựa chọn phổ biến trong các công trình công nghiệp nhờ lớp mạ kẽm giúp tăng khả năng chống gỉ, giữ độ cứng ổn định và kéo dài tuổi thọ kết cấu. Với đặc tính nhẹ, dễ lắp đặt và chi phí hợp lý, loại xà gồ này được ứng dụng rộng rãi trong hệ mái nhà xưởng, nhà thép tiền chế và các hạng mục cần độ bền tốt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm. Sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn về độ dày, kích thước Z120 – Z200, đảm bảo khả năng vượt nhịp và chịu tải ổn định cho những hệ khung có khẩu độ lớn.
Xà gồ chữ Z Inox
Trong số các dòng xà gồ Z hiện nay, xà gồ chữ Z Inox đặc biệt là Inox 304 được xem là dòng cao cấp nhất với khả năng chống ăn mòn vượt trội, phù hợp nhà máy hóa chất, kho lạnh hay các công trình yêu cầu độ bền dài hạn. Inox 304 giữ được cấu trúc ổn định, không bị oxy hóa, chịu lực tốt và có tuổi thọ gần như “trọn đời” so với thép mạ kẽm thông thường. Chính vì vậy, dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn, xà gồ Z Inox vẫn là lựa chọn ưu tiên cho những công trình đòi hỏi độ an toàn, chất lượng và tính thẩm mỹ cao.
Công dụng của xà gồ chữ Z
Xà gồ chữ Z được sử dụng chủ yếu để gắn kết góc vuông trong hệ khung sắt thép và đóng vai trò như một liên kết trung gian giúp cố định các cấu kiện chịu lực trong công trình. Nhờ thiết kế dạng chữ Z đặc trưng, vật liệu này tạo ra khả năng liên kết linh hoạt, giúp các thanh xà gồ có thể nối chồng lên nhau ở nhiều vị trí khác nhau, đặc biệt là tại khu vực mái có khẩu độ lớn. Đây cũng chính là lý do xà gồ Z được xem là lựa chọn tối ưu cho các nhà thép tiền chế, nhà xưởng công nghiệp và những công trình yêu cầu độ cứng vững kết cấu cao.
Khi được sử dụng để kết nối xà gồ, xà gồ chữ Z mang lại độ ổn định lớn hơn so với xà gồ C, bởi khả năng phân bổ tải trọng tốt, giảm xoắn, giảm lực tác động lên mái và khung thép. Trong những môi trường thường xuyên tiếp xúc thời tiết khắc nghiệt, phiên bản xà gồ Z mạ kẽm nhúng nóng còn đảm bảo chống ăn mòn, giữ được độ bền vững lâu dài. Nhờ đó, toàn bộ hệ khung mái và tường bao luôn duy trì được khả năng chịu lực, đảm bảo an toàn kết cấu cũng như giảm chi phí bảo trì cho chủ thầu.
Ứng dụng chính của kẹp xà gồ chữ Z
Kẹp xà gồ chữ Z được sử dụng rộng rãi trong các hệ kết cấu mái nhờ khả năng tạo liên kết chắc chắn giữa tấm lợp và xà gồ thép.
Cố định tấm lợp mái tôn vào hệ xà gồ Z trong nhà thép tiền chế, giúp liên kết giữa tấm lợp và xà gồ purlin ổn định hơn, hạn chế bong bật.
Liên kết các tấm lợp polycarbonate, tấm lợp composite hoặc tôn chống nóng với khung xà gồ thép nhẹ.
Tăng độ ổn định cho hệ giằng mái và các cấu kiện phụ, nhờ khả năng khóa chặt xà gồ vào khung kèo thép. Ứng dụng này thường thấy trong hệ mái nhà xưởng quy mô lớn.
Hỗ trợ lắp đặt hệ thống phụ kiện trên mái như tấm che nắng, máng xối, lam chắn nắng và hệ thống thông gió.
Ứng dụng trong thi công mái dân dụng dùng khung thép mạ kẽm.
Cách lắp đặt kẹp xà gồ chữ Z đúng kỹ thuật
Kẹp xà gồ chữ Z chỉ có thể đảm bảo an toàn và hiệu quả nếu như bạn lắp đặt đúng kỹ thuật. Quy trình như sau
Bước 1 – Xác định vị trí lắp đặt: Trước khi tiến hành cần xác định chính xác vị trí đặt kẹp trên xà gồ Z theo bản vẽ kết cấu. Vị trí phải nằm đúng trục liên kết giữa tấm lợp và xà gồ thép để đảm bảo khả năng truyền lực, giảm rung lắc và tối ưu độ bám.
Bước 2 – Đặt kẹp vào xà gồ, lắp bu lông – đai ốc: Kẹp xà gồ chữ Z được đặt thẳng trục, vừa khít với mặt xà gồ thép mạ kẽm hoặc inox 304. Sau đó lắp bộ bu lông – đai ốc đi kèm, siết theo đúng lực tiêu chuẩn tránh siết quá mức gây biến dạng tấm lợp hoặc siết quá nhẹ dẫn đến giảm khả năng cố định.
Bước 3 – Kiểm tra hoàn thiện: Sau khi lắp đặt, cần kiểm tra lại độ bám, độ khít và tính ổn định của kẹp xà gồ Z. Kỹ sư giám sát nên rà soát từng điểm liên kết để đảm bảo tất cả bulong đều đạt lực siết yêu cầu, không có sai lệch về vị trí, không bị lệch trục hoặc cong vênh.
Mạ kẽm nhúng nóng là một trong những phương pháp bảo vệ kim loại được ứng dụng rộng rãi nhất hiện nay, đặc biệt trong lĩnh vực cơ khí, xây dựng và công nghiệp nặng. Tuy quen thuộc là vậy, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ mạ kẽm nhúng nóng là gì, nguyên lý […]
Trong bài viết này, Bulong Thọ An sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về đặc điểm nổi bật của bu lông khe co giãn, cũng như cập nhật bảng báo giá mới nhất năm 2025 để bạn dễ dàng tham khảo và lựa chọn giải pháp tối ưu cho công trình của […]
Bu lông neo là một trong những vật tư không thể thiếu trong các công trình xây dựng, nhà xưởng và kết cấu thép, giữ vai trò quan trọng trong việc liên kết móng bê tông với hệ khung chịu lực, đảm bảo độ ổn định và an toàn lâu dài cho công trình. Chính […]
Hiện nay trên thị trường xây dựng và công nghiệp, bu lông hóa chất inox và bu lông hóa chất 8.8 là hai dòng sản phẩm được sử dụng phổ biến nhất trong các hạng mục liên kết bê tông chịu lực. Mỗi loại đều sở hữu những ưu điểm riêng về độ bền, khả […]