Các loại bulong ốc vít sử dụng trong cơ khí phổ biến

Đăng bởi Bulong Thọ An Nội dung / Ngày đăng 14 Tháng 9, 2026

Bulong, ốc vít là nhóm vật tư liên kết xuất hiện thường xuyên trong gia công, chế tạo, lắp ráp và sửa chữa cơ khí. Từ máy móc, thiết bị, khung giá đỡ đến các cụm chi tiết nhỏ, mỗi vị trí đều có thể cần một loại bulong hoặc ốc vít khác nhau. Sự khác biệt không chỉ nằm ở kích thước mà còn ở kiểu đầu, dạng ren, vật liệu và khả năng chịu lực. Vì vậy, việc lựa chọn đúng sản phẩm giúp mối ghép chắc chắn, thuận tiện khi lắp đặt và dễ tháo ra khi cần bảo trì. Dưới đây là những loại bulong, ốc vít cơ khí phổ biến cùng cách lựa chọn phù hợp.

Bulong, ốc vít có vai trò gì trong ngành cơ khí?

Trong cơ khí, bulong và ốc vít giữ vai trò tạo liên kết giữa các chi tiết riêng biệt thành một cụm hoàn chỉnh. Đây là nhóm vật tư có tính ứng dụng cao vì nhiều mối ghép có thể tháo ra để sửa chữa, thay thế hoặc điều chỉnh mà không cần phá hỏng chi tiết liên kết.

Liên kết các chi tiết máy và kết cấu cơ khí

Bulong, ốc vít được sử dụng để cố định các chi tiết máy, vỏ thiết bị, khung giá đỡ, tủ máy và nhiều kết cấu cơ khí khác. Tùy thiết kế, mối ghép có thể kết hợp với đai ốc, lỗ ren hoặc các chi tiết phụ trợ để tạo liên kết chắc chắn. Một ưu điểm lớn của phương pháp này là có thể tháo lắp khi bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện mà không làm ảnh hưởng quá nhiều đến các bộ phận xung quanh.

Mỗi mối ghép cần loại bulong, ốc vít khác nhau

Không phải vị trí nào cũng có thể sử dụng cùng một loại bulong, ốc vít. Đường kính, chiều dài, kiểu đầu, dạng ren, vật liệu và cấp bền cần được lựa chọn theo yêu cầu thực tế. Những vị trí chật hẹp có thể cần đầu lục giác chìm, trong khi mối ghép chịu lực lớn cần chú ý đến cấp bền. Với môi trường ẩm hoặc dễ ăn mòn, vật liệu cũng là yếu tố cần được cân nhắc.

Các loại bulong sử dụng phổ biến trong cơ khí

Bulong cơ khí có nhiều kiểu dáng khác nhau, từ dạng đầu lục giác thông dụng đến những loại được thiết kế cho vị trí lắp đặt đặc thù. Việc lựa chọn thường dựa vào không gian thao tác, cách siết, đặc điểm mối ghép và yêu cầu sử dụng. Dưới đây là một số loại phổ biến.

Bulong đầu lục giác ngoài

Bulong đầu lục giác ngoài có phần đầu gồm 6 cạnh và thường được siết bằng cờ lê, mỏ lết hoặc dụng cụ tương ứng. Đây là một trong những loại bulong thông dụng nhất trong cơ khí nhờ dễ sử dụng và có nhiều kích thước, vật liệu, cấp bền. Loại này xuất hiện trong máy móc, thiết bị, khung kết cấu và nhiều mối ghép cần tháo lắp trong quá trình sử dụng.

Bulong lục giác chìm

Bulong lục giác chìm có phần đầu được tạo lỗ lục giác bên trong và sử dụng chìa lục giác để siết. Thiết kế này giúp phần đầu gọn hơn, phù hợp với những vị trí có không gian thao tác hạn chế hoặc yêu cầu đầu bulong ít nhô ra khỏi bề mặt. Loại bulong này thường được sử dụng trong chế tạo máy, đồ gá, thiết bị và các cụm chi tiết cơ khí.

Bulong liền long đen

Bulong liền long đen có phần đầu được thiết kế liền với vành đỡ, thay cho việc sử dụng long đen rời trong một số mối ghép. Phần vành này giúp tăng diện tích tiếp xúc giữa đầu bulong và bề mặt liên kết, đồng thời thuận tiện hơn khi lắp ráp vì không phải đặt thêm long đen ở từng vị trí. Loại bulong này thường gặp trong máy móc, thiết bị và các cụm chi tiết cơ khí.

Bulong đầu tròn cổ vuông

Bulong đầu tròn cổ vuông có phần đầu dạng tròn và phía dưới đầu là cổ vuông. Khi lắp vào vị trí phù hợp, phần cổ vuông giúp hạn chế bulong xoay theo khi siết đai ốc. Loại này thường được sử dụng trong khung, giá đỡ, kết cấu và một số sản phẩm cơ khí. Việc lựa chọn cần dựa vào cấu tạo thực tế của mối ghép để đảm bảo phần cổ vuông có vị trí giữ phù hợp.

Bulong chữ U

Bulong chữ U có dạng cong giống chữ U với hai đầu được tạo ren, thường dùng để ôm và cố định các chi tiết có hình dạng phù hợp. Loại bulong này được sử dụng nhiều trong hệ thống đường ống, giá đỡ, khung cơ khí và thiết bị. Khi lựa chọn cần chú ý đường kính thân, khoảng cách giữa hai nhánh và kích thước phần cần kẹp để đảm bảo bulong lắp vừa.

Bulong tai hồng

Bulong tai hồng có phần tai được thiết kế để người dùng có thể vặn bằng tay mà không nhất thiết phải sử dụng cờ lê. Ưu điểm chính là thao tác nhanh, phù hợp với những chi tiết cần tháo mở hoặc điều chỉnh thường xuyên. Tuy nhiên, loại bulong này không nên mặc nhiên sử dụng cho các mối ghép chịu tải lớn nếu thiết kế không yêu cầu, bởi khả năng chịu lực còn phụ thuộc vào cấu tạo và vật liệu cụ thể của sản phẩm.

Bulong mắt

Bulong mắt có phần đầu dạng vòng hoặc mắt, tùy thiết kế có thể được dùng để liên kết, cố định hoặc tạo điểm kết nối cho chi tiết khác. Sản phẩm có nhiều kích thước và cấu tạo khác nhau nên cần chọn đúng mục đích sử dụng. Đặc biệt, chỉ nên dùng bulong mắt cho công việc nâng hoặc treo khi sản phẩm được thiết kế, đánh giá và cho phép sử dụng với mục đích đó.

Các loại bulong chuyên dụng trong cơ khí và công nghiệp

Bên cạnh các loại thông dụng, nhiều mối ghép trong nhà xưởng và hệ thống công nghiệp cần đến bulong chuyên dụng để đáp ứng yêu cầu về tải trọng, khả năng neo giữ hoặc đặc điểm của thiết bị. Những loại dưới đây thường xuất hiện trong các công trình, máy móc và kết cấu có yêu cầu cao hơn.

Bulong cường độ cao

Bulong cường độ cao là nhóm sản phẩm có khả năng đáp ứng các mối ghép yêu cầu cao hơn về khả năng chịu lực. Một số cấp bền phổ biến gồm 8.8, 10.9 và 12.9. Cấp bền phản ánh đặc tính cơ học của bulong, không phải kích thước sản phẩm. Vì vậy, ký hiệu 10.9 không có nghĩa bulong đường kính 10,9 mm. Loại bulong này được sử dụng trong máy móc, thiết bị, kết cấu và các mối ghép cần khả năng chịu tải phù hợp với thiết kế.

Bulong S10T

Bulong S10T là dòng bulong cường độ cao được sử dụng trong các mối ghép kết cấu thép, với yêu cầu kiểm soát lực siết theo hệ thống sản phẩm tương ứng. S10T không nên được hiểu đơn giản là mọi loại bulong cấp bền 10.9, bởi đây là một hệ sản phẩm có yêu cầu riêng về bulong, đai ốc, long đen và phương pháp siết. Loại này thường gặp trong các kết cấu thép và công trình có yêu cầu kiểm soát mối ghép.

Bulong neo, bulong móng

Bulong neo hay bulong móng dùng để liên kết thiết bị, chân cột hoặc kết cấu với phần móng và nền. Tùy thiết kế có thể gặp dạng J, L, U hoặc dạng thẳng. Loại bulong này thường được sử dụng cho chân máy, chân cột, nhà xưởng, kết cấu thép và thiết bị công nghiệp. Kích thước, hình dạng và khả năng chịu lực phải được xác định theo thiết kế móng và yêu cầu của công trình.

Bulong nở

Bulong nở tạo liên kết với nền bê tông thông qua cơ chế mở rộng phần neo bên trong vật liệu nền. Sản phẩm thường được dùng để cố định giá đỡ, khung, thiết bị hoặc các chi tiết lên nền bê tông phù hợp. Khi lựa chọn cần xem xét loại nền, kích thước, chiều sâu neo và tải trọng yêu cầu. Không nên mặc định một loại bulong nở có thể sử dụng cho mọi loại tường hoặc vật liệu nền.

Bulong hóa chất

Bulong hóa chất thường sử dụng ty ren hoặc chi tiết neo kết hợp với keo hóa chất để tạo liên kết vào nền. Hệ neo này được ứng dụng trong một số kết cấu, máy móc, giá đỡ và công trình cần giải pháp neo phù hợp với điều kiện thực tế. Hiệu quả của mối neo phụ thuộc vào sự tương thích giữa ty ren, keo, nền và quy trình thi công nên cần lựa chọn đồng bộ thay vì chỉ quan tâm đến kích thước ty ren.

Bulong gầu tải

Bulong gầu tải là loại bulong chuyên dụng cho hệ thống băng tải gầu, được sử dụng để liên kết gầu với băng tải. Phần đầu và thân được thiết kế phù hợp với đặc điểm của mối ghép, giúp hạn chế ảnh hưởng đến quá trình vận hành của hệ thống. Khi thay thế hoặc lắp mới, cần chọn đúng quy cách theo loại gầu và kết cấu băng tải đang sử dụng.

Các loại ốc vít sử dụng trong cơ khí

Bên cạnh bulong, ốc vít cũng là nhóm vật tư liên kết được sử dụng rộng rãi trong chế tạo máy và lắp ráp thiết bị. Tùy vật liệu, kiểu lỗ và yêu cầu tháo lắp, người dùng có thể lựa chọn vít máy, vít tự khoan, vít tự ren hoặc các loại vít có cấu tạo đầu đặc biệt.

Vít máy

Vít máy có phần ren được thiết kế để lắp vào lỗ ren hoặc kết hợp với đai ốc. Loại vít này thường dùng để cố định các chi tiết máy, vỏ thiết bị và cụm linh kiện. Vít máy có nhiều kiểu đầu, đường kính và chiều dài khác nhau, phù hợp với những mối ghép cần tháo lắp trong quá trình bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế chi tiết.

Vít tự khoan

Vít tự khoan có phần mũi được thiết kế giống đầu khoan, cho phép tạo lỗ khi bắt vào một số vật liệu phù hợp. Nhờ đó, trong những trường hợp nhất định có thể giảm công đoạn khoan mồi trước khi lắp vít. Loại này thường được sử dụng với tấm kim loại, khung hoặc các chi tiết cơ khí mỏng. Cần chọn đúng loại vít theo vật liệu và chiều dày cần liên kết.

Vít tự ren

Vít tự ren có khả năng tạo hoặc định hình ren khi được bắt vào vật liệu phù hợp. Loại vít này thường dùng cho các chi tiết có lỗ chưa tạo ren hoàn chỉnh. Vít tự ren khác với vít tự khoan ở đặc điểm chính: vít tự khoan có mũi giúp hỗ trợ tạo lỗ, còn vít tự ren tập trung vào khả năng hình thành ren trong lỗ hoặc vật liệu phù hợp.

Vít cấy

Vít cấy là chi tiết có phần ren được sử dụng để tạo mối liên kết giữa các bộ phận. Một đầu có thể được lắp cố định vào chi tiết, trong khi đầu còn lại kết hợp với đai ốc hoặc bộ phận liên kết. Vít cấy thường xuất hiện trong lắp ráp máy móc và những vị trí cần tháo lắp một bộ phận nhiều lần mà vẫn muốn duy trì vị trí liên kết ổn định.

Vít lục giác chìm và vít Torx

Vít lục giác chìm có phần đầu chứa lỗ lục giác để sử dụng với chìa lục giác, trong khi vít Torx có phần đầu dạng sao đặc trưng. Cả hai đều giúp tạo mối ghép tương đối gọn và phù hợp với nhiều vị trí trong chế tạo máy, thiết bị. Việc lựa chọn giữa hai loại phụ thuộc vào thiết kế chi tiết và dụng cụ lắp đặt được sử dụng.

Phân loại bulong, ốc vít cơ khí theo vật liệu và khả năng chịu lực

Ngoài hình dạng, vật liệu và cấp bền cũng là hai yếu tố quan trọng khi lựa chọn bulong, ốc vít. Một sản phẩm có kích thước phù hợp nhưng không đáp ứng yêu cầu về môi trường hoặc tải trọng vẫn có thể khiến mối ghép hoạt động không đúng yêu cầu.

Bulong, ốc vít thép và inox

Bulong, ốc vít thép carbon hoặc thép hợp kim được sử dụng phổ biến trong cơ khí nhờ đa dạng kích thước và cấp bền. Trong khi đó, inox thường được lựa chọn khi mối ghép cần khả năng chống ăn mòn tốt hơn, đặc biệt ở những môi trường có độ ẩm hoặc yêu cầu cao về bề mặt. Một số vật liệu inox thường gặp gồm SUS 201, SUS 304 và SUS 316. Việc lựa chọn cần dựa vào môi trường sử dụng thay vì chỉ nhìn vào tên vật liệu.

Chọn theo cấp bền

Cấp bền như 4.8, 8.8, 10.9 hay 12.9 được dùng để thể hiện đặc tính cơ học của bulong theo hệ ký hiệu tương ứng. Mối ghép chịu lực càng cao càng cần lựa chọn cấp bền phù hợp với thiết kế. Cần phân biệt rõ cấp bền với kích thước: 8.8 là ký hiệu cấp bền, còn M8 là ký hiệu kích thước ren, hai thông tin này không có cùng ý nghĩa.

Cần tìm bulong, ốc vít đúng quy cách cho công trình, máy móc, sản xuất hoặc lắp ráp? Liên hệ Bulong Thọ An để được tư vấn sản phẩm phù hợp về chủng loại, kích thước, vật liệu và tiêu chuẩn. Thọ An cung cấp đa dạng bulong, ốc vít và vật tư liên kết, đáp ứng từ các mối ghép thông dụng đến sản phẩm có quy cách hoặc yêu cầu gia công riêng.